Mèo bị viêm tai: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Mèo bị viêm tai là gì?

 

Viêm tai ở mèo là tình trạng một hoặc nhiều phần của tai bị viêm, kích ứng hoặc nhiễm trùng. Tùy vào vị trí tổn thương, bệnh có thể được chia thành:

• Viêm tai ngoài: xảy ra ở ống tai ngoài, là dạng phổ biến nhất.
• Viêm tai giữa: viêm lan sâu hơn vào khu vực phía sau màng nhĩ.
• Viêm tai trong: ảnh hưởng đến cấu trúc sâu bên trong tai, có thể liên quan đến khả năng giữ thăng bằng và định hướng.

Ở giai đoạn nhẹ, mèo có thể chỉ ngứa tai hoặc gãi nhiều hơn bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, tai có thể sưng đỏ, tiết dịch, có mùi hôi và khiến mèo đau khi chạm vào.

Viêm tai không phải là một bệnh chỉ có một nguyên nhân. Đây thường là hậu quả của ký sinh trùng, vi khuẩn, nấm men, dị vật, dị ứng hoặc những bất thường bên trong ống tai.

Dấu hiệu mèo bị viêm tai thường gặp

Các dấu hiệu viêm tai ở mèo khá đa dạng. Một số biểu hiện có thể dễ dàng nhận thấy trong sinh hoạt hằng ngày, trong khi những dấu hiệu khác chỉ xuất hiện khi tình trạng viêm đã tiến triển.

Mèo thường xuyên gãi tai

Gãi tai là một trong những biểu hiện dễ nhận thấy nhất khi mèo bị viêm tai.

Mèo có thể:

• Dùng chân sau gãi một hoặc cả hai bên tai.
• Gãi nhiều lần trong ngày.
• Gãi mạnh đến mức vùng da quanh tai bị đỏ, trầy xước hoặc rụng lông.

Nếu mèo chỉ gãi tai thỉnh thoảng thì chưa chắc đã có vấn đề. Tuy nhiên, nếu hành vi này lặp lại liên tục và đi kèm ráy tai bất thường hoặc lắc đầu thì nên kiểm tra kỹ hơn.

Mèo lắc đầu liên tục

Khi bên trong tai xuất hiện cảm giác ngứa, đau hoặc có nhiều dịch tiết, mèo thường lắc đầu để cố gắng loại bỏ cảm giác khó chịu.

Một số mèo còn nghiêng đầu về phía tai bị ảnh hưởng hoặc thường xuyên dùng chân cào vùng quanh tai.

Nếu mèo lắc đầu liên tục trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày, đây có thể là dấu hiệu cho thấy vấn đề ở tai không còn đơn giản.

Tai mèo có nhiều ráy bất thường

Tai mèo khỏe mạnh vẫn có thể có một lượng nhỏ ráy tai. Tuy nhiên, khi mèo bị viêm, lượng ráy thường tăng lên rõ rệt.

Ráy tai có thể:

• Màu nâu.
• Màu đen.
• Màu vàng.
• Đặc và kết thành từng mảng.
• Có dạng vụn giống bã cà phê.

Ráy màu đen thường gặp ở những trường hợp mèo bị ve tai, nhưng cũng có thể xuất hiện trong một số bệnh lý khác.

Vì vậy, không nên chỉ dựa vào màu ráy tai để tự chẩn đoán nguyên nhân.

Tai mèo có mùi hôi

Một đôi tai khỏe mạnh thường không có mùi hôi rõ rệt.

Nếu bạn nhận thấy tai mèo xuất hiện mùi khó chịu, đặc biệt khi đi kèm dịch tiết, ráy tai nhiều hoặc đỏ sưng, đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng.

Mùi hôi thường xuất hiện khi vi khuẩn hoặc nấm men phát triển quá mức trong môi trường ẩm và nhiều dịch tiết.

Tai đỏ, sưng hoặc đau

Khi quá trình viêm tiến triển, da bên trong tai có thể đỏ và sưng.

Mèo có thể:

• Không cho chủ chạm vào tai.
• Né tránh khi được vuốt vùng đầu.
• Kêu hoặc phản ứng mạnh khi tai bị chạm vào.
• Trở nên cáu gắt hơn bình thường.

Nếu mèo vốn thân thiện nhưng đột nhiên rất nhạy cảm khi bạn kiểm tra tai, đây cũng là dấu hiệu cần chú ý.

Tai mèo chảy dịch

Dịch tiết bất thường có thể xuất hiện trong ống tai khi viêm trở nên nghiêm trọng hơn.

Dịch có thể:

• Màu vàng.
• Màu nâu.
• Có mủ.
• Có mùi hôi.
• Lẫn một ít máu do mèo gãi quá mạnh.

Trường hợp tai chảy nhiều dịch hoặc có máu nên được bác sĩ thú y kiểm tra sớm.

Mèo nghiêng đầu hoặc mất thăng bằng

Đây là một trong những dấu hiệu đáng lo ngại hơn.

Mèo có thể:

• Nghiêng đầu liên tục sang một bên.
• Đi loạng choạng.
• Dễ ngã.
• Đi vòng tròn.
• Khó giữ thăng bằng.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến tai giữa hoặc tai trong. Khi xuất hiện, mèo nên được đưa đến cơ sở thú y càng sớm càng tốt.

Nguyên nhân mèo bị viêm tai

Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây viêm tai ở mèo. Xác định đúng nguyên nhân là bước quan trọng nhất để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Ve tai

Ve tai là nguyên nhân khá phổ biến, đặc biệt ở mèo con và những mèo sống chung với nhiều thú cưng.

Ve tai sống trong ống tai và gây kích ứng mạnh.

Mèo bị ve tai thường có:

• Ngứa dữ dội.
• Gãi tai nhiều.
• Lắc đầu.
• Ráy tai màu nâu đen.
• Ráy vụn giống bã cà phê.

Ve tai cũng có thể lây từ mèo này sang mèo khác khi tiếp xúc gần.

Nếu một bé trong nhà được phát hiện có ve tai, những thú cưng khác cũng nên được kiểm tra.

Nhiễm khuẩn

Vi khuẩn có thể phát triển trong ống tai khi môi trường tại đây bị mất cân bằng.

Tình trạng này có thể xuất hiện sau:

• Ve tai.
• Dị vật.
• Tổn thương da.
• Dị ứng.
• Vệ sinh tai không đúng cách.

Viêm tai do vi khuẩn thường khiến tai đỏ, đau, có mùi và tiết nhiều dịch.

Nấm men

Nấm men có thể tồn tại với số lượng nhỏ trên da và trong tai. Khi môi trường tai quá ẩm hoặc hàng rào bảo vệ da bị suy yếu, nấm men có thể phát triển mạnh.

Mèo có thể bị:

• Ngứa tai.
• Ráy tai nhiều.
• Mùi hôi.
• Đỏ da trong ống tai.

Các triệu chứng khá giống nhiễm khuẩn nên thường cần kiểm tra dịch tai để xác định nguyên nhân chính xác.

Dị vật trong tai

Các vật nhỏ như:

• Bụi.
• Hạt cây.
• Mảnh cỏ.
• Dị vật từ môi trường.

có thể lọt vào tai mèo và gây kích ứng.

Mèo thường đột ngột lắc đầu hoặc gãi mạnh một bên tai.

Không nên tự dùng nhíp hoặc tăm bông cố gắng lấy dị vật nằm sâu vì có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.

Dị ứng

Một số mèo có thể bị dị ứng với:

• Thức ăn.
• Bụi.
• Phấn hoa.
• Các yếu tố trong môi trường.

Dị ứng có thể khiến da bị viêm và làm tai trở nên nhạy cảm hơn với vi khuẩn hoặc nấm men.

Nếu mèo liên tục tái phát viêm tai, bác sĩ có thể cần kiểm tra thêm các yếu tố dị ứng hoặc bệnh da.

Vệ sinh tai không đúng cách

Vệ sinh quá thường xuyên hoặc sử dụng dụng cụ không phù hợp cũng có thể làm tổn thương da trong ống tai.

Những thói quen nên tránh gồm:

• Dùng tăm bông ngoáy sâu.
• Nhỏ cồn vào tai.
• Dùng oxy già thường xuyên.
• Dùng dung dịch không dành cho thú cưng.

Những sản phẩm này có thể gây kích ứng và làm tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.

Nước và độ ẩm tích tụ trong tai

Nếu nước lọt vào tai trong quá trình tắm và không được làm khô đúng cách, môi trường ẩm có thể tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển.

Mặc dù đây không phải nguyên nhân phổ biến nhất ở mèo, nhưng vẫn là yếu tố có thể góp phần làm tăng nguy cơ viêm tai.

Polyp hoặc bất thường trong tai

Một số mèo có thể xuất hiện polyp hoặc khối bất thường bên trong ống tai.

Những trường hợp này thường có:

• Viêm tai tái phát nhiều lần.
• Chảy dịch kéo dài.
• Chỉ bị một bên tai.
• Điều trị nhiều lần nhưng không khỏi hoàn toàn.

Bác sĩ thú y có thể cần soi tai hoặc thực hiện thêm các phương pháp chẩn đoán để phát hiện nguyên nhân này.

Phân biệt mèo bị viêm tai và mèo bị ve tai

Nhiều người nghĩ viêm tai và ve tai là hai bệnh hoàn toàn khác nhau. Thực tế, ve tai là một trong những nguyên nhân có thể gây viêm tai.

Mèo bị ve tai thường có biểu hiện:

• Gãi tai rất nhiều.
• Lắc đầu liên tục.
• Ráy tai màu đen hoặc nâu sẫm.
• Ráy dạng vụn giống bã cà phê.

Trong khi đó, mèo bị viêm tai do vi khuẩn hoặc nấm men có thể có:

• Dịch màu vàng hoặc nâu.
• Mùi hôi rõ.
• Tai đỏ và sưng.
• Đau khi chạm vào.

Tuy nhiên, các triệu chứng có thể chồng lấp lên nhau.

Một bé mèo ban đầu bị ve tai hoàn toàn có thể xuất hiện thêm nhiễm khuẩn hoặc nấm men thứ phát sau đó.

Vì vậy, tốt nhất không nên tự kết luận chỉ dựa vào màu ráy tai.

Mèo bị viêm tai có nguy hiểm không?

Viêm tai nhẹ thường không quá nguy hiểm nếu được phát hiện và điều trị đúng cách.

Tuy nhiên, bệnh có thể trở nên nghiêm trọng nếu kéo dài.

Mèo có thể gặp:

• Đau tai kéo dài.
• Viêm ống tai mạn tính.
• Tổn thương màng nhĩ.
• Viêm tai giữa.
• Viêm tai trong.
• Giảm khả năng nghe.
• Mất thăng bằng.

Trong những trường hợp nặng, viêm tai trong còn có thể ảnh hưởng đến hệ thống tiền đình, khiến mèo nghiêng đầu và đi đứng bất thường.

Đây là lý do không nên để tình trạng gãi tai, chảy dịch hoặc mùi hôi kéo dài nhiều tuần mà không kiểm tra.

Mèo bị viêm tai có tự khỏi không?

Một số trường hợp nhẹ có thể giảm triệu chứng trong thời gian ngắn nhưng điều đó không có nghĩa nguyên nhân đã biến mất.

Nếu mèo bị:

• Ve tai.
• Nhiễm khuẩn.
• Nấm men.
• Dị vật.
• Polyp.

thì tình trạng thường không tự khỏi hoàn toàn nếu không được xử lý đúng cách.

Mèo có thể bớt gãi trong vài ngày rồi tái phát trở lại.

Việc chờ bệnh tự khỏi đôi khi khiến tình trạng viêm kéo dài hơn và việc điều trị sau đó cũng trở nên phức tạp hơn.

Bác sĩ chẩn đoán viêm tai ở mèo như thế nào?

Khi đưa mèo đến cơ sở thú y, bác sĩ thường bắt đầu bằng việc quan sát bên ngoài tai và hỏi về các triệu chứng.

Sau đó có thể thực hiện:

Soi tai

Bác sĩ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để kiểm tra:

• Ống tai.
• Lượng ráy.
• Dịch tiết.
• Mức độ sưng.
• Dị vật.
• Màng nhĩ nếu có thể quan sát.

Kiểm tra dịch tai

Một lượng nhỏ dịch hoặc ráy tai có thể được lấy ra để kiểm tra dưới kính hiển vi.

Qua đó, bác sĩ có thể tìm:

• Ve tai.
• Vi khuẩn.
• Nấm men.

Đây là bước quan trọng giúp lựa chọn thuốc phù hợp.

Kiểm tra chuyên sâu

Nếu viêm tai tái phát nhiều lần hoặc nghi ngờ viêm tai giữa, polyp hay khối bất thường, mèo có thể cần được thực hiện thêm các xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh tùy trường hợp.

Cách điều trị mèo bị viêm tai hiệu quả

Không có một loại thuốc duy nhất phù hợp với mọi trường hợp viêm tai.

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân.

Làm sạch tai

Trong nhiều trường hợp, tai cần được làm sạch để loại bỏ:

• Ráy tai.
• Dịch tiết.
• Mủ.
• Chất bẩn.

Làm sạch giúp thuốc tiếp xúc tốt hơn với bề mặt ống tai.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng nên tự vệ sinh tại nhà, đặc biệt nếu mèo đau nhiều hoặc nghi ngờ tổn thương màng nhĩ.

Điều trị ve tai

Nếu nguyên nhân là ve tai, mèo có thể được sử dụng thuốc kiểm soát ký sinh trùng theo chỉ định.

Một số trường hợp cũng cần điều trị các thú cưng sống chung để hạn chế lây nhiễm trở lại.

Điều trị vi khuẩn

Nếu tai bị nhiễm khuẩn, bác sĩ có thể chỉ định thuốc phù hợp tùy mức độ.

Không nên tự dùng kháng sinh của người hoặc thuốc còn dư từ lần điều trị trước.

Điều trị nấm men

Viêm tai liên quan đến nấm men có thể cần thuốc kháng nấm và kiểm soát môi trường bên trong tai.

Quan trọng hơn, cần tìm hiểu vì sao nấm men phát triển quá mức để hạn chế tái phát.

Điều trị nguyên nhân nền

Nếu mèo thường xuyên viêm tai, bác sĩ có thể cần điều trị thêm:

• Dị ứng.
• Bệnh da.
• Polyp.
• Dị vật.
• Các bất thường khác trong tai.

Nếu chỉ nhỏ thuốc mỗi lần tái phát mà không xử lý nguyên nhân nền, viêm tai có thể tiếp tục quay trở lại.

Mèo bị viêm tai nên làm gì tại nhà?

Khi phát hiện mèo có dấu hiệu bất thường ở tai, bạn có thể:

• Quan sát tần suất mèo gãi tai.
• Kiểm tra mùi của tai.
• Quan sát màu và lượng dịch tiết.
• Giữ tai khô ráo.
• Hạn chế để mèo tự cào gây trầy xước.
• Dùng thuốc đúng theo chỉ định nếu mèo đang điều trị.
• Theo dõi khả năng ăn uống và vận động.

Nếu mèo đang dùng thuốc, nên tuân thủ đủ thời gian điều trị thay vì ngưng ngay khi thấy bé bớt ngứa.

Những điều không nên làm khi mèo bị viêm tai

Một số cách xử lý tại nhà có thể khiến tình trạng nặng hơn.

Bạn không nên:

• Dùng tăm bông ngoáy sâu vào ống tai.
• Tự nhỏ cồn vào tai.
• Nhỏ oxy già thường xuyên.
• Dùng thuốc nhỏ tai của người.
• Dùng kháng sinh khi chưa được chỉ định.
• Cố lấy dị vật nằm sâu trong tai.
• Tự ngưng thuốc quá sớm.

Đặc biệt, một số thuốc nhỏ tai không phù hợp nếu màng nhĩ bị tổn thương.

Do đó, việc tự mua thuốc mà chưa kiểm tra tai có thể tiềm ẩn rủi ro.

Mèo bị viêm tai bao lâu thì khỏi?

Thời gian hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh.

Viêm tai ngoài nhẹ thường dễ kiểm soát hơn nếu được điều trị sớm.

Ngược lại, các trường hợp:

• Viêm tai giữa.
• Viêm tai trong.
• Viêm mạn tính.
• Polyp.
• Nhiễm trùng kéo dài.

có thể cần thời gian điều trị lâu hơn.

Ngay cả khi mèo đã bớt gãi tai, chủ nuôi vẫn nên tiếp tục theo dõi vì triệu chứng giảm không đồng nghĩa bệnh đã khỏi hoàn toàn.

Khi nào cần đưa mèo đến bác sĩ thú y?

Nên cho mèo đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu:

• Gãi tai liên tục.
• Lắc đầu nhiều.
• Tai có mùi hôi.
• Tai đỏ hoặc sưng.
• Chảy dịch vàng, mủ hoặc máu.
• Mèo đau khi chạm vào tai.
• Bỏ ăn.
• Mệt mỏi.
• Viêm tái phát nhiều lần.

Đặc biệt, cần đưa mèo đi khám sớm nếu bé:

• Nghiêng đầu.
• Đi loạng choạng.
• Đi vòng tròn.
• Dễ ngã.
• Có dấu hiệu mất thăng bằng.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến tai giữa, tai trong hoặc hệ thống tiền đình.

Cách phòng ngừa viêm tai ở mèo

Không phải mọi trường hợp viêm tai đều có thể phòng ngừa hoàn toàn, nhưng một số biện pháp chăm sóc đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Kiểm tra tai định kỳ

Khi chải lông hoặc vuốt ve mèo, hãy quan sát vùng tai.

Tai khỏe mạnh thường:

• Không có mùi hôi.
• Không đỏ sưng.
• Không có quá nhiều ráy.
• Không khiến mèo đau khi chạm vào.

Nếu phát hiện bất thường sớm, việc điều trị thường đơn giản hơn.

Không vệ sinh tai quá thường xuyên

Nhiều người cho rằng tai mèo cần được làm sạch thường xuyên để tránh viêm.

Thực tế, mèo có đôi tai khỏe mạnh không nhất thiết cần vệ sinh mỗi ngày.

Làm sạch quá mức có thể gây kích ứng.

Sử dụng dung dịch vệ sinh phù hợp

Nếu cần vệ sinh tai, nên lựa chọn sản phẩm dành riêng cho thú cưng.

Không nên sử dụng tùy tiện các dung dịch sát khuẩn của người.

Kiểm soát ký sinh trùng

Nếu mèo thường xuyên tiếp xúc với thú cưng khác hoặc ra ngoài, việc kiểm soát ký sinh trùng theo hướng dẫn của bác sĩ thú y có thể giúp giảm nguy cơ ve tai.

Điều trị triệt để khi mèo bị viêm

Một trong những nguyên nhân khiến bệnh tái phát là ngưng thuốc quá sớm.

Ngay cả khi mèo đã bớt ngứa, vẫn nên tiếp tục điều trị theo đúng liệu trình được chỉ định.

Câu hỏi thường gặp về mèo bị viêm tai

Mèo bị viêm tai có lây sang người không?

Phần lớn các nguyên nhân gây viêm tai ở mèo không lây sang người.

Tuy nhiên, tùy tác nhân cụ thể mà vẫn cần giữ vệ sinh khi chăm sóc mèo.

Mèo bị viêm tai có lây sang mèo khác không?

Có thể.

Nếu nguyên nhân là ve tai, khả năng lây giữa các mèo sống chung khá cao.

Ngược lại, viêm do dị ứng hoặc polyp không phải bệnh lây truyền.

Tai mèo có ráy đen có phải chắc chắn bị ve tai?

Không.

Ráy màu đen thường gặp ở mèo bị ve tai nhưng không phải dấu hiệu chẩn đoán tuyệt đối.

Mèo vẫn nên được kiểm tra nếu có thêm các triệu chứng như gãi tai, lắc đầu hoặc mùi hôi.

Có nên vệ sinh tai mèo mỗi ngày không?

Không nên nếu tai đang khỏe mạnh.

Tần suất vệ sinh cần phù hợp với từng bé và tình trạng tai thực tế.

Có thể tự mua thuốc nhỏ tai cho mèo không?

Không nên.

Mỗi nguyên nhân viêm tai cần cách điều trị khác nhau. Việc sử dụng thuốc không phù hợp có thể làm triệu chứng thay đổi nhưng không điều trị được nguyên nhân.

Mèo bị viêm tai có tái phát không?

Có.

Bệnh có thể tái phát nếu nguyên nhân nền như dị ứng, ve tai, bệnh da hoặc bất thường trong ống tai chưa được kiểm soát.