Chó bị sưng mắt là tình trạng khá phổ biến và có thể xuất hiện ở mọi giống chó, mọi độ tuổi. Một số trường hợp chỉ liên quan đến bụi bẩn, dị vật nhỏ, côn trùng cắn hoặc kích ứng nhẹ. Tuy nhiên, mắt chó bị sưng cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cần được điều trị sớm như viêm kết mạc, viêm giác mạc, loét giác mạc, tăng nhãn áp hoặc chấn thương mắt.
Vì mắt là cơ quan nhạy cảm và một số bệnh lý có thể tiến triển nhanh, chủ nuôi không nên chủ quan khi nhận thấy mắt chó bị sưng, đỏ, chảy nước mắt hoặc có nhiều ghèn. Vậy chó bị sưng mắt là bệnh gì, đâu là dấu hiệu nguy hiểm và chủ nuôi có thể sơ cứu như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết dưới đây.
Chó bị sưng mắt là bệnh gì?
Sưng mắt ở chó không phải là tên của một bệnh cụ thể mà là một triệu chứng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Để xác định chính xác nguyên nhân, cần quan sát thêm các dấu hiệu đi kèm như đỏ mắt, chảy nước mắt, ghèn, nheo mắt, dụi mắt, giác mạc đục hoặc mắt lồi.
Một số nguyên nhân thường gặp khiến chó bị sưng mắt bao gồm viêm kết mạc, dị ứng, dị vật, côn trùng cắn, chấn thương và các bệnh lý nghiêm trọng hơn liên quan đến giác mạc hoặc áp lực bên trong mắt.

Chó bị sưng mắt do viêm kết mạc
Viêm kết mạc là một trong những nguyên nhân thường gặp khiến mắt chó bị đỏ và sưng. Kết mạc là lớp màng mỏng bao phủ phần lòng mi mắt và một phần nhãn cầu.
Khi bị viêm kết mạc, chó có thể xuất hiện các triệu chứng như mắt đỏ, sưng mí, chảy nước mắt, tiết nhiều ghèn và thường xuyên dụi hoặc chớp mắt. Nguyên nhân có thể liên quan đến nhiễm trùng, dị ứng, bụi bẩn hoặc các chất kích ứng từ môi trường.
Nếu tình trạng viêm kéo dài, dịch tiết tăng lên hoặc mắt ngày càng sưng, chủ nuôi nên đưa chó đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự mua thuốc điều trị.
Viêm giác mạc hoặc loét giác mạc
Giác mạc là lớp trong suốt nằm ở phía trước nhãn cầu. Khi giác mạc bị viêm hoặc tổn thương, chó thường có biểu hiện đau và rất khó chịu.
Một số dấu hiệu đáng chú ý gồm nheo mắt, nhắm mắt liên tục, chảy nước mắt nhiều, sợ ánh sáng hoặc dùng chân dụi vào vùng mặt. Giác mạc cũng có thể trở nên đục hoặc xuất hiện vùng bất thường.
Loét giác mạc đặc biệt cần được quan tâm vì tổn thương có thể tiến triển nếu không được điều trị đúng cách. Trong trường hợp nghi ngờ chó bị tổn thương giác mạc, không nên tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là các sản phẩm có chứa corticosteroid khi chưa được bác sĩ thú y kiểm tra.
Chó bị dị ứng hoặc côn trùng cắn
Nếu chó đột ngột bị sưng mí mắt sau khi chơi ngoài trời, tiếp xúc với môi trường mới hoặc bị côn trùng cắn, nguyên nhân có thể liên quan đến phản ứng dị ứng hoặc vết đốt.
Tình trạng này thường gây sưng mí, ngứa và khiến chó dụi mặt. Có trường hợp chỉ một bên mắt bị sưng, nhưng cũng có thể xuất hiện ở cả hai bên.
Nếu chỉ sưng nhẹ và chó vẫn tỉnh táo, ăn uống bình thường, chủ nuôi có thể theo dõi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu chó đồng thời bị sưng mặt, khó thở, nôn ói hoặc có dấu hiệu bất thường khác, cần đưa đến cơ sở thú y ngay.
Dị vật trong mắt
Bụi, cát, lông, cỏ hoặc các vật nhỏ có thể mắc vào mắt và gây kích ứng. Chó bị dị vật trong mắt thường chảy nước mắt nhiều, chớp mắt liên tục, nheo mắt hoặc dùng chân dụi mắt.
Một số dị vật có thể nhìn thấy ở bề mặt mắt hoặc mí mắt. Tuy nhiên, nếu dị vật nằm sâu, cắm vào giác mạc hoặc nhãn cầu, chủ nuôi không nên cố lấy bằng tay hoặc dụng cụ tại nhà vì có thể làm tổn thương mắt nghiêm trọng hơn.
Chấn thương mắt
Chó có thể bị chấn thương mắt khi chạy nhảy, va vào đồ vật, bị cào hoặc đánh nhau với động vật khác. Tùy mức độ, mắt có thể bị sưng, đỏ, chảy nước mắt, đau hoặc thậm chí chảy máu.
Nếu mắt sưng sau một chấn thương mạnh, chủ nuôi nên hạn chế để chó dụi mắt và đưa thú cưng đi kiểm tra càng sớm càng tốt. Những tổn thương ở mắt không phải lúc nào cũng có thể đánh giá chính xác bằng mắt thường.
Tăng nhãn áp ở chó
Tăng nhãn áp xảy ra khi áp lực bên trong mắt tăng cao. Đây là một tình trạng cần được bác sĩ thú y kiểm tra và xử lý kịp thời vì có thể ảnh hưởng đến thị lực.
Chó bị tăng nhãn áp có thể có biểu hiện đau mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt, đồng tử bất thường, giác mạc đục hoặc mắt có vẻ lớn và lồi hơn bình thường.
Nếu chó đột ngột đau mắt dữ dội, mắt đỏ hoặc thay đổi hình dạng, không nên chờ tình trạng tự khỏi mà cần đưa chó đến cơ sở thú y.
Vì sao chó bị sưng mắt?
Có nhiều nguyên nhân khiến chó bị sưng mắt. Ngoài các bệnh lý về mắt, các tác động từ môi trường cũng có thể gây ra triệu chứng này.
Những nguyên nhân thường gặp bao gồm bụi bẩn, dị vật, lông hoặc cỏ tiếp xúc với mắt; hóa chất hoặc chất tẩy rửa; côn trùng cắn; dị ứng; nhiễm trùng; chấn thương và các bệnh lý bên trong mắt.
Một số trường hợp sưng quanh mắt cũng có thể liên quan đến các vấn đề ở vùng mặt hoặc hốc mắt, thậm chí bệnh răng miệng ở những vị trí gần ổ mắt.
Vì vậy, việc chỉ nhìn vào mức độ sưng để xác định bệnh là không chính xác. Cần đánh giá đồng thời các triệu chứng khác và tình trạng sức khỏe tổng thể của chó.
Dấu hiệu đi kèm khi chó bị sưng mắt cần chú ý
Ngoài việc quan sát mức độ sưng, chủ nuôi nên kiểm tra các dấu hiệu khác.
Mắt chó bị đỏ và chảy nước mắt
Mắt đỏ có thể xuất hiện khi kết mạc bị kích ứng hoặc viêm. Nếu chảy nước mắt nhiều, đặc biệt khi đi kèm nheo mắt hoặc đau, chó nên được kiểm tra.
Chó liên tục dụi mắt hoặc nhắm mắt
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy mắt đang bị đau hoặc có dị vật. Việc chó dùng chân cào hoặc dụi mắt liên tục cũng có thể làm xước giác mạc và khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Mắt có nhiều ghèn
Ghèn mắt có thể có nhiều dạng và màu sắc khác nhau. Ghèn xuất hiện nhiều, đặc biệt khi đi kèm mắt đỏ, sưng hoặc đau, có thể liên quan đến viêm hoặc nhiễm trùng.
Tuy nhiên, chỉ dựa vào màu ghèn không thể xác định chính xác nguyên nhân. Chẩn đoán cần dựa trên khám mắt và các xét nghiệm cần thiết.
Giác mạc bị đục hoặc thay đổi màu
Giác mạc bình thường có độ trong suốt. Khi xuất hiện vùng đục, trắng hoặc xanh bất thường, đây là dấu hiệu cần được chú ý.
Những thay đổi này có thể liên quan đến tổn thương giác mạc hoặc các bệnh lý bên trong mắt. Chủ nuôi không nên trì hoãn việc kiểm tra nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột.
Khi nào chó bị sưng mắt là dấu hiệu nguy hiểm?
Không phải trường hợp chó bị sưng mắt nào cũng là cấp cứu. Tuy nhiên, một số dấu hiệu cho thấy cần đưa chó đến bác sĩ thú y càng sớm càng tốt.
Đặc biệt cần lưu ý khi mắt sưng nhanh hoặc sưng nghiêm trọng; chó đau nhiều, liên tục nhắm mắt; mắt bị lồi; giác mạc đục; có máu trong mắt; xuất hiện vết thương; có nhiều dịch vàng hoặc xanh; chó có dấu hiệu giảm thị lực hoặc phản ứng bất thường với ánh sáng.
Ngoài ra, nếu sưng mắt đi kèm sưng mặt, khó thở, nôn ói, yếu hoặc có biểu hiện bất thường toàn thân, cần xem đây là tình huống khẩn cấp.
Trong những trường hợp này, sơ cứu tại nhà chỉ có vai trò hỗ trợ. Việc khám và xác định nguyên nhân bởi bác sĩ thú y là rất quan trọng.
Cách sơ cứu nhanh khi chó bị sưng mắt
Nếu nhận thấy chó bị sưng mắt, trước tiên hãy giữ thú cưng bình tĩnh và hạn chế các hành động có thể khiến mắt bị tổn thương thêm.
1. Ngăn chó dụi hoặc cào mắt
Nếu chó liên tục dùng chân dụi mắt, có thể sử dụng vòng bảo vệ phù hợp để hạn chế hành động này trong thời gian chờ được kiểm tra.
2. Kiểm tra vùng mắt một cách nhẹ nhàng
Quan sát xem có bụi, lông hoặc dị vật nằm ở bên ngoài mắt hay không. Không dùng tay, nhíp hoặc các dụng cụ khác để cố lấy dị vật đang cắm vào mắt.
3. Rửa mắt nếu nghi ngờ bụi hoặc chất kích ứng nhẹ
Trong trường hợp chỉ nghi ngờ bụi bẩn hoặc chất kích ứng nhẹ, có thể sử dụng dung dịch rửa mắt vô khuẩn phù hợp để làm sạch mắt.
Không nên dùng các dung dịch tự pha hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc. Nếu mắt bị thương, chảy máu hoặc có dị vật cắm sâu, không nên cố rửa hoặc lấy dị vật tại nhà mà cần đưa chó đến bác sĩ thú y.
4. Đưa chó đi khám khi có dấu hiệu bất thường
Nếu mắt tiếp tục sưng, chó đau, nhắm mắt, chảy nhiều dịch, giác mạc đục hoặc có bất kỳ dấu hiệu nghiêm trọng nào, hãy đưa chó đến cơ sở thú y.
Chó bị sưng mắt có nên tự mua thuốc nhỏ mắt không?
Đây là vấn đề nhiều chủ nuôi thường mắc phải. Không phải loại thuốc nhỏ mắt nào cũng phù hợp với chó và không phải nguyên nhân gây sưng mắt nào cũng được điều trị bằng cùng một loại thuốc.
Đặc biệt, không nên tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt của người hoặc thuốc còn dư từ lần điều trị trước. Một số thuốc chứa corticosteroid có thể gây vấn đề nếu chó đang bị loét hoặc tổn thương giác mạc.
Bác sĩ thú y có thể cần kiểm tra giác mạc trước khi quyết định sử dụng thuốc. Vì vậy, thay vì tự điều trị dựa trên triệu chứng, việc xác định nguyên nhân sẽ giúp giảm nguy cơ điều trị sai.
Bác sĩ thú y chẩn đoán chó bị sưng mắt như thế nào?
Khi đưa chó đến cơ sở thú y, bác sĩ sẽ kiểm tra mắt và đánh giá các triệu chứng đi kèm.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể kiểm tra mí mắt, kết mạc, giác mạc và các cấu trúc xung quanh. Nếu nghi ngờ tổn thương giác mạc, thuốc nhuộm fluorescein có thể được sử dụng để phát hiện các vùng tổn thương.
Trong những trường hợp nghi ngờ tăng nhãn áp hoặc các bất thường liên quan đến áp lực trong mắt, bác sĩ có thể đo áp lực nội nhãn.
Việc khám trực tiếp giúp phân biệt giữa kích ứng thông thường với các bệnh lý cần điều trị chuyên sâu hơn.
Cách điều trị chó bị sưng mắt
Phương pháp điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân.
Nếu nguyên nhân là dị vật, bác sĩ có thể loại bỏ dị vật và xử lý tổn thương liên quan. Với một số trường hợp viêm hoặc nhiễm trùng, thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ mắt có thể được chỉ định.
Nếu chó bị dị ứng, bác sĩ sẽ đánh giá nguyên nhân và đưa ra hướng xử lý phù hợp. Trong trường hợp loét giác mạc, tăng nhãn áp hoặc chấn thương nghiêm trọng, việc điều trị có thể phức tạp hơn và cần theo dõi sát.
Do đó, không nên tự mua thuốc dựa trên kinh nghiệm điều trị cho một con chó khác. Hai trường hợp có biểu hiện giống nhau vẫn có thể xuất phát từ những nguyên nhân hoàn toàn khác nhau.
Chó bị sưng một mắt và sưng cả hai mắt khác nhau thế nào?
Chó bị sưng một bên mắt có thể liên quan đến những vấn đề xảy ra tại chính mắt đó như dị vật, chấn thương, côn trùng cắn hoặc một số bệnh lý khu trú.
Trong khi đó, chó bị sưng cả hai mắt có thể liên quan đến dị ứng, kích ứng môi trường hoặc một số bệnh lý ảnh hưởng đồng thời đến cả hai mắt.
Tuy nhiên, đây chỉ là cách định hướng ban đầu. Không thể xác định chính xác bệnh chỉ dựa vào việc sưng một hay hai mắt.
Cách phòng ngừa tình trạng sưng mắt ở chó
Chủ nuôi có thể giảm nguy cơ các vấn đề về mắt bằng cách giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế chó tiếp xúc với bụi, hóa chất và các vật có thể gây tổn thương.
Đối với những giống chó có nhiều lông quanh mắt, việc vệ sinh và chăm sóc vùng mặt đúng cách cũng rất quan trọng. Chủ nuôi nên kiểm tra mắt thường xuyên để phát hiện sớm tình trạng đỏ, tiết dịch, sưng hoặc thay đổi màu sắc giác mạc.
Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt cũng là một nguyên tắc quan trọng trong chăm sóc mắt cho chó.
Câu hỏi thường gặp về chó bị sưng mắt
Chó bị sưng mắt có tự khỏi không?
Một số trường hợp kích ứng nhẹ có thể tự cải thiện sau khi loại bỏ tác nhân gây kích ứng. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp sưng mắt đều có thể tự khỏi. Nếu triệu chứng kéo dài, nặng hơn hoặc xuất hiện đau mắt, ghèn nhiều, giác mạc đục, cần đưa chó đi khám.
Chó bị sưng mắt có nguy hiểm không?
Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân. Dị ứng hoặc kích ứng nhẹ có thể không nghiêm trọng, trong khi một số bệnh như loét giác mạc, tăng nhãn áp hoặc chấn thương mắt có thể ảnh hưởng đến thị lực nếu không được xử lý kịp thời.
Chó bị sưng mắt có nên chườm lạnh không?
Không nên xem chườm lạnh là phương pháp điều trị cho mọi nguyên nhân gây sưng mắt. Nếu mắt bị chấn thương, có dị vật hoặc nghi ngờ bệnh lý bên trong mắt, việc tự xử lý tại nhà có thể làm chậm quá trình chẩn đoán và điều trị.
Chó bị sưng mắt có dùng thuốc nhỏ mắt của người được không?
Không nên tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt của người cho chó. Một số thành phần có thể không phù hợp hoặc gây rủi ro nếu chó đang có tổn thương giác mạc.
Chó bị sưng mắt bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương và phương pháp điều trị. Nếu sau khi chăm sóc ban đầu mà mắt không cải thiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, cần đưa chó đến bác sĩ thú y.
Chó bị sưng mắt kèm ghèn vàng phải làm sao?
Ghèn vàng có thể xuất hiện trong một số tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng, nhưng màu sắc của dịch mắt không đủ để xác định bệnh. Nếu chó bị sưng mắt kèm nhiều ghèn, đỏ mắt hoặc đau, nên được kiểm tra bởi bác sĩ thú y.
Khi chó bị sưng mắt, chủ nuôi nên làm gì?
Khi phát hiện chó bị sưng mắt, chủ nuôi có thể thực hiện theo bốn bước cơ bản: quan sát các triệu chứng đi kèm, ngăn chó dụi hoặc cào mắt, vệ sinh nhẹ nhàng nếu chỉ nghi ngờ bụi hoặc kích ứng nhẹ và đưa chó đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Điều quan trọng nhất là không cố gắng tự chẩn đoán hoặc điều trị bằng thuốc không được chỉ định. Mắt là bộ phận nhạy cảm và một số bệnh lý có thể tiến triển nhanh.

